Göğüs Hastalıkları

Yaşlanma ve Sigara

Yaşlılıkta Sık Görülen Sağlık Sorunlarının Sigara ile İlişkisi Yaşlanan bireylerde bir takım sağlık sorunları daha sık olarak görülür. Bu sağlık sorunları çoğunlukla kronik ve dejeneratif hastalıklardır. Bunun sonucu olarak yaşlanan toplumlarda kronik ve dejeneratif hastalıklar toplumun önde gelen sorunları arasında yer alır. Kronik ve dejeneratif hastalıkların meydana gelmesinde bazı genetik ve bireysel özelliklerin rolü olmakla birlikte, çevresel etmenler ve bireyin yaşam biçimi de bu anlamda önem taşır. Bunlar arasında beslenme alışkanlığı, fizik aktivite ve egzersiz yapma, meslek gibi faktörler sayılabilir. Ancak sayılan faktörlerden daha önemli olmak üzere bu hastalıkların ortaya çıkmasında sigara içilmesinin önemli etkisi vardır. Yaşlanma ile birlikte sıklığı artan başlıca hastalıklar ve bu hastalıkların ortaya çıkmasında sigaranın rolü şu şekildedir:

Koroner kalp hastalıkları: Yaşlılardaki hastalık ve ölüm nedenleri arasında ilk sırada gelen hastalıklardır. Toplumda koroner kalp hastalığı nedeniyle ölen kişilerin dörtte üçü yaşlıdır. Hastalığın başlıca belirtisi olan göğüs ağrısı yakınması da yaşlılarda genellikle olmadığından, hastaların önemli bir bölümünde hastalık gizli kalabilir. Öte yandan yaşlılarda koroner kalp hastalığının tedavisi bakımından da güçlükler vardır. Yaşlıda bazı müdahalelerin yapılması zordur. Bu müdahalelere bağlı komplikasyonlar da yaşlılarda daha fazla sorun yaratabilir. Bir çalışmada kalp anjiyografisi sırasında enfarktüs geçirme, ani ölüm ve nörolojik komplikasyanların yaşlılarda daha fazla ortaya çıktığı bulunmuştur. Öte yandan yaşlıda ilaç kullanımının da güçlükleri vardır. Kullanılan ilaçların yan etkileri yaşlılarda daha sık olabilir. Koroner kalp hastalığının meydana gelmesinde de başlıca etkenlerden birisi sigaradır. Sigara dışında yüksek kan kolesterol düzeyi, hipertansiyon, şişmanlık, stres gibi bazı faktörer de bu hastalığın oluşunda rol oynarlar. Ancak sayılan faktörlerden herhangi birisinin varlığında sigara içilmesi, hastalık riskini daha da artırmaktadır.

Hipertansiyon: Yaşlanma ile birlikte artan sağlık sorunlarından birisi de hipertansiyondur. Genç yaşlarda seyrek olan hipertansiyon, 45 yaşın üzerinde her 5 kişiden birisinin sorunudur. Yaş daha ilerlediğinde, örneğin 65 yaşın üzerindeki grupta ise iki kişiden birisinin tansiyonu yüksektir. Hipertansiyon oluşumunda sigaranın rolü olduğu tartışmalıdır, ancak sigara hipertansiyonla birlikte olduğunda örneğin koroner kalp hastalığı bakımından daha fazla risk yaratmaktadır. Koroner kalp hastalığı için hipertansiyon ve sigara birbirinden bağımsız olarak risk yaratırlar. Tek başına hipertansiyon veya tek başına sigara içilmesi durumunda koroner kalp hastalığı riski 2 kat daha fazla olur. Ancak bu iki faktör birlikte bulunduğunda hastalığın riski 5 ile 10 kat artış göstermektedir. Görüldüğü gibi tansiyonu yüksek olan kişiler bir de sigara içiyorlarsa koroner kalp hastalığına yakalanma olasılıklarında belirgin yükselme olmaktadır.

Kronik akciğer hastalıkları: Yaşlanma ile birlikte vücuttaki en belirgin değişiklerin görüldüğü organlardan birisi akciğer ve solunum sistemidir. Yaşın ilerlemesi ile birlikte egzersiz kapasitesinde, akciğerlerde oksijen-karbon dioksit değişim kapasitesinde önemli azalmalar meydana gelir. Bu fonksiyonel değişikliklerin yanı sıra vücudun bağışıklık sisteminin işlevinde de gerileme olur ve bu durum yaşlılarda enfeksiyonlara, özellikle de alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilimi artırır. Bunun dışında yaşlılarda sık olarak görülen kronik obstrüktif akciğer hastalığı da enfeksiyonların kolay yerleşmesi bakımından zemin hazırlar. Özellikle kronik obstrüktif akciğer hastalıklarının meydana gelmesinde sigara içilmesinin önemli ve başıca bir risk faktörü olduğu öteden beri bilinmektedir. Sigara etkisi ile akciğerlerdeki koruyucu özellikler bozulur, hava yollarındaki salgı kapasitesi artar. Bunun sonucu olarak da solunum yollarında tahribat meydana gelir. Sigara dumanı bronş duvarındaki düz kasların kasılmasına yol açarak hava yolu direncinin artmasına neden olur. Ayrıca duman içindeki çeşitli faktörlerin etkisi ile hava yollarının duvarlarında bulunan salgı bezleri daha fazla salgı yapar hale gelirler, böylelikle bronşların duvarı kalınlaşır. Hava yolu direncinin artması ve bronş duvarının kalınlaşması nedeni ile hava yollarından hava geçişi güçleşir. Bütün değişmeler sonucunda zaman içinde kronik akciğer hastalığı tablosu gelişir.

Nöro-psikiatrik sorunlar: Yaşlılıkta görülme sıklığı artan sorunlar arasında nörolojik hastalıklar da önemli yer tutar. Beyin damarlarında meydana gelen değişiklikler sonucu beynin kanlanması azalır, damarlarda tıkanma veya kanamalar olabilir. Beyin kanamaları, inme (felç) durumları yaşlılardaki ölüm nedenleri arasında en sık olanlardan birisidir. Bu hastalıkların oluşumunda da sigara içilmesi önemli rol oynamaktadır. Yaşlanmaya paralel olarak artan bir durum da Alzheimer hastalığıdır. Önceleri sigara içmenin bu hastalık bakımından koruyucu rol oynadığı şeklinde bilgiler yayılmışsa da geniş kapsamlı ve uzun süreli izleme çalışmalarında sigaranın herhangi koruyucu etkisi olmadığı, hatta eğer bir etki varsa bunun olumsuz yönde olduğu bilgisi ortaya konmuştur. Algılama fonksiyonlarında yaşlanma ile ortaya çıkan kayıpların da sigara içenlerde daha fazla olduğu bulunmuştur.

Osteoporoz: Menopoz sonrası dönemdeki kadınların sık karşılaştıkları sorunlardan birisi osteoporozdur. Osteoporoz gelişmesinde beslenme alışkanlığı, fizik aktivite, alkol kullanımı gibi değişik faktörlerin yanı sıra sigara içmek de etkilidir. Sigara içen kadınlarda osteoporoz sıklığının daha fazla olduğu araştırmalarla ortaya çıkarılmıştır. Şeker hastalığı (Diyabetes mellitus): Yetişkin tipi (Tip II) diyabetes mellitus da yaşlılıkta görülme olasılığı artan sağlık sorunlarındandır. Diyabetin meydana gelmesi bakımından sigaranın bir etkisi bilinmemektedir. Ancak diyabetin genelde damar yapısını bozan bir hastalık olduğu öteden beri bilinmektedir. Sigara içilmesi de damarlarda bozukluğa yol açan başlıca faktörlerden birisidir. O halde, şeker hastalığı olan bir kimsenin aynı zamanda sigara içmesi damar bozukluklarını artıracaktır. Bu nedenle şeker hastalarının sigara kullanımından özellikle kaçınmaları gerekmektedir.

Ağız ve diş sağlığı sorunları: Diş ve diş eti ile ilgili sorunların, özellikle de diş eti ile ilgili hastalıkların sigara içenlerde daha sık olduğu bilinmektedir. Yaşlanma ile birlikte ortaya çıkabilecek değişikliklerin, sigara etkisi ile daha fazla olacağı dikkate alınmalıdır.

Daha fazla oku...

Zatürre Nedir? Zatürre Belirtileri? Nedenleri? Nasıl Tedavi Edilir?

 

Akciğerlerin iltihaplanmasına zatürre denir. Zatürrenin diğer adı pnömonidir. Bakteriler, mantar, virüs veya parazitler zatürre hastalığına neden olur. Zatürre genellikle grip, nezle, bronşit gibi üst solunum yollarının tedavi edilmemesi, ilerlemesi sonucu meydana gelir ve bulaşıcı bir hastalıktır. 65 yaşından büyük olanlar, 2 yaşından küçük yaştaki çocuklar, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve kronik hastalığı olanlar zatürreye yakalanma açısından daha yüksek risk altındadır. Zatürrenin hafiften şiddetliye kadar yaşamı tehdit eden 50 türü vardır.

 

Zatürre Belirtileri Ve Zatürre Başlangıcı Nelerdir?

Zatürre belirtileri akciğerlerin iltihaplanması ve tahriş olmasıyla meydana gelir. Akciğerler bu durum karşısında savunma mekanizması olarak, solunum yollarını açık tutumak için aşırı miktarda yoğun, kalın kıvamda balgam üretir. Zatürre belirtileri zatürrenin türüne, şiddetine, kişinin yaşına, genel sağlık durumuna göre değişir. Genel olarak sağlıklı yetişkinlerde, zatürre belirtileri nispeten daha hafif seyredebilir. Belirtiler, KOAH veya konjestif kalp yetmezliği gibi kronik hastalıkları olanlarda veya çok genç veya çok yaşlı kişilerde daha şiddetli olur.

Zatürrenin belirtileri;

  1. Nefes alırken veya öksürürken göğüs ağrısı
  2. Şiddetli olarak sık sık öksürme
  3. Öksürürken göğüs ağrısı
  4. Sık sık aşırı terleme
  5. Nefes almakta zorlanma
  6. Öksürürken beyaz, sarı, yeşil veya kahverengimsi renkte yoğun kıvamlı, balgam gelmesi
  7. Halsizlik
  8. Baş ağrısı
  9. İştahsızlık
  10. Titreme
  11. Göğüs tıkanıklığı
  12. Baş dönmesi
  13. Sırt ağrısı
  14. Mide üşütmesi
  15. Ateş
  16. Karın ağrısı
  17. Kas ve vücut ağrıları
  18. İdrar miktarında azalma, az az idrar yapma
  19. Kalp atışının hızlanması, hızlı soluk alıp verme
  20. Mide bulantısı veya kusma
  21. Güçsüzlük, bitkinlik hissi
  22. Vücut sıcaklığının normalin altına düşmesi (65 yaşından büyük yetişkinlerde ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda bu durum görülür)
  23. Ağır zatürre durumlarında deri ve dudakların, ağız içinin koyu mavi renk alması, şiddetli nefes darlığı, tansiyon düşüklüğü ve bilinç bulanıklığı gibi belirtiler meydana gelir.

Zatürre Nasıl Tedavi Edilir?

Zatürrenin tedavisi bu hastalığın bakterilerden mi yoksa virüslerden mi, mantardan mı kaynaklandığına bağlı olarak değişir. Bakterilerin neden olduğu zatürre antibiyotiklerle tedavi edilebilir.

Bakterilerin neden olduğu zatürreyi tedavi etmek için doktorlar genellikle “Amoksisilin” ismindeki antibiyotiği reçete ederler. Virüslerin neden olduğu zatürrede ise antibiyotikler etki etmeyeceğinden doktorlar antibiyotik hariç antiviral ilaçlar verir. Mantarlardan kaynaklı zatürre hastalığında ise antifungal ilaçlar ile hastalık tedavi edilir.

Daha fazla oku...

Astım ve Tedavisi

Astım nedir?

ASTIM,bronş adı verilen hava yollarının kronik bir hastalığıdır. Hastaların,hava yollarında mikrobik olmayan bir iltihap vardır.

 

 ASTIM tanısı olan,şikayeti olmayan hastalarda bile havayollarında iltihap bulunmaktadır.

 

    Hava yollarında aşırı duyarlılık normal bir insanın hava yollarının karşılaştığında herhangi bir kasılmaya yol açmayan sigara dumanı,parfüm,yemek ve bazı diğer kokulara karşı aşırı bir tepki vererek bronşların daralması halidir.Bu temas sonucu öksürük krizleri ve nefes darlığı atakları ortaya çıkabilir.

ASTIM temelde genetik bir hastalıktır…

Astım belirtileri nelerdir?

   ASTIM semptomları bireyler arasında farklılık gösterebilir.En sık görülen semptom göğüsten gelen hışıltı (vizing) sesidir.Hava yollarındaki daralma sonucu nefes verirken ortaya çıkar.

         Hangi bulgular ASTIM’ı düşündürmelidir?:

  • Nefes darlığı
  • Göğüste sıkışma hissi yada ağrı
  • Uzun süreli öksürükler
  • Uykudan uyandıran öksürük ve hışıltı
  • Soluk alıp verirken göğüsten ıslık sesi gelmesi

 

ASTIM RİSK FAKTÖRLERİ:

       Kişiyi astıma yatkın kılan KİŞİSEL FAKTÖRLER (genetik faktörler, atopi, hava yolu aşırı duyarlılığı, cinsiyet) ve genetik yatkın olanlarda astım gelişimine neden olan

ÇEVRESEL FAKTÖRLER (allerjenler,mesleki ajanlar,hava kirliliği,solunum yolu infeksiyonları,diyet ve ilaçlar,sigara dumanı maruziyeti) olmak üzere 2 grupta toplanmaktadır.

Astım Tanısı

       Çoğu hastada tanı,hastanın öyküsü ve semptomlarının özelliklerine göre kolayca konulabilir.

  Ailesel allerjik hastalık ve/veya Astım öyküsü olması tanı için oldukça önemlidir.ASTIM semptomları gece ve sabaha karşı daha sık ortaya çıkabilir.Tetikleyici faktörler (allerjen,egzersiz,hava kirliliği, sigara dumanı maruziyeti,solunum yolu infeksiyonları vs.) ile karşılaşıldığında öksürük,göğüste hışıltı sesinin duyulması ya da nefes darlığının oluşması Astım tanısı için önemli özelliklerdir.

       Öykü ve hastanın muayenesi ile büyük ölçüde tanı konulabilmesinin yanında ek laboratuvar incelemelerine de çoğu zaman gereksinim duyulmaktadır.

Astım testleri

  • Solunum fonksiyon testleri (spirometri)
  • Bronş provokasyon testleri
  • Tetikleyicilerin belirlenmesi (Deri prick testleri ve intradermal testler)

      Solunum fonksiyon testleri hem Astım tanısı konulmasında,hemde hastalık şiddetinin belirlenmesinde ve hastanın takibinde çok önemlidir.

 

Astım tedavisi ve izlem

         Astımda kontrole dayalı tedavi uygulanır.Hastalık kontrolünün sağlanması için birkaç basamağın birlikte uygulanması gerekmektedir.Astım,

1) İlaçların düzenli ve doğru kullanılması,

2) Tetikleyicilerden kaçınılması (çevre kontrolü) ve

3) İyi bir hekim hasta işbirliği ile kontrol altına alınabilir.

       Her üç basamakta hastaya iyi eğitim verilmesi başarı için olmazsa olmazımızdır.

Astım hastalarında bronşlarda mikrobik olmayan inflamasyon olduğu için buna yönelik ilaçların kullanılması çok önemlidir.Anti-inflamatuvar etkiye sahip en etkili ilaçlar kortizonlardır. (Kortikosteroid).

Daha fazla oku...

Elektronik Sigara Sigarayı Bırakmaya Yardımcı Oluyor mu?

Elektronik sigaranın insanların sigara kullanımını bırakmasına yardımcı olup olamayacağını test eden çalışmaların sonuçları kesinlik içermemektedir. En iyi ihtimalle, elektronik sigaralar, insanların sigara bırakmasına yardımcı olan nikotin replasman ilaçlarından daha etkili değildir.

Göz önünde bulundurulan mevcut kanıtların yetişkinlerde sigaranın bıraktırılması için elektronik nikotin verme sistemlerini önermenin yetersiz olduğunu göstermektedir.

Çözümlenemeyen güvenlik kaygılarından dolayı ve elektronik sigaranın sigarayı bırakmaya yardım etmesinin bilimsel olarak kanıtlanmaması üzerine kesinlikle elektronik sigara sigarayı bırakmak için bir yol değildir.

Sigarayı bırakmak için, https://alo171.saglik.gov.tr Alo 171 Sigara bırakma hattı ile ayrıntılı bilgi alabilir ve hastanemize başvurabilirsiniz.

Unutmayın sigara size ve sevdiklerinize ciddi zararlar verir.

sigara bırakma

sigarayı bırakma

ankara sigara bırakma

Daha fazla oku...