Sağlık Rehberi

Gebelikte İlaç Kullanımı

 

Gebelik kadın hayatında ilaç kullanımını büyük ihtimalle gerektirecek uzun bir süredir. Dokuz ayda her insan ilaç kullanımı gerektirecek en azından bir üst solunum yolu enfeksiyonu veya bir idrar yolu enfeksiyonu geçirebileceği gibi birde gebeliğin provake edebileceği durumlar düşünülürse gebelerin çoğunda ilaç gereksinimi doğmaktadır.Ancak her ilaç alımında anne karnındaki bebeğin bundan nasıl etkileneceği akla gelen ilk sorudur.Kadın doğum hekimleride çok sık bu sorulara muhatap kalmaktadır.Hekim içinde en büyük açmaz gebeler üzerinde araştırma yapmak mümkün olmadığından ilaçların çoğunun prospektüslerinde tam güvenlik garantisi verilmediğinden hastasını ikna ederek. sorumluluk alma zorunluluğu olmasıdır.Deney yapılamadığından hekimlerinde en büyük kaynağı geri dönük vaka bildirimleri ve eski kullanım sonuçlarıdır.
Bilimsel verilere göre annenin aldığı her ilaç az veya çok bebeğin kan dolaşımına geçmektedir.Bu oran ilacın kimyasal molekül yapısı ve vücuddaki dağılım oranlarına göre değişmektedir.Tüm dünyaca kabul gören en önemli kural ilacın anneye getireceği fayda bebeğe verebileceği zarardan daha önemli ise kullanılmasıdır. Hekimleri rahatlatan başka bir bulguda ilaç olarak kullanılan binlerce molekülün yanında bebeğe zararı kesin gösterilmiş ilaç sayısı çok az kalmaktadır.
Çok sık karşılaşılan bir durumda annelerin daha gebe olduğunun farkında olmadan kullandıkları ilaçlardır. Ancak burada bizi rahatlatan ya hep ya hiç kuralı dediğimiz son adet tarihinden itibaren 31 günde alınan maddeler eğer zarar verirse gebeliğin kaybedilip düşük gerçekleşmesidir. Dolayısıyla eğer bebek canlı ve büyüyorsa zarar görmemiş demektir

Hasta ve hekimlere yol göstermek amacıyla ilaçlar bebeğe olası riskleri açısından aşağıdaki şekilde sınıfl anmıştır.
A Kategorisi: Yapılan çalışmalarla risksiz olduğu kanıtlanmış ilaçlar.Bunlar az sayıdadır en önemlileri gebelerde kullandığımız kan yapıcı demir ve vitaminlerdir.
B Kategorisi: Hayvanlarda bazı riskler görülsede bunlar insanlarda ekontrollü çalışmaları olmayan.Gerekli durumlarda bu ilaçları sıklıkla kullanıyoruz.Penisilin gurubu antibitikler ve ağrı kesici parasetemol bunlardandır.
C Kategorisi: Hayvan veya insanlarda yeterli çalışması olmayan veya hayvanlarda birtakım olumsuz bulgular olsada insanlara ait veriler bulunmayan ilaçlar.Bu gruptaki ilaçlarıda anne için gerekli olduğunu düşünüyorsak kullanmaktayız.
D Kategorisi: Bebekte bir takım zararları gösterilmiş olmasına rağmen anne sağlığı için kullanılması gereken ilaçlardır.Bunlara en iyi örnekte annelerde kullanmak zorunda kalınan epilepsi ilaçlarıdır.
X Kategorisi: Bebeklerde ciddi risklerin kesin olduğu hiçbir şekilde kullanılmaması gereken hatta kullanıldı ise gebeliğin sonlandırılabileceği ilaçlardır.Çok kötü tecrübelerin yaşandığı artık üretilmeyen bulantı ilacı talidomid en iyi örnektir.Alkol kullanımıda bu sınıfa sokulmaktadır.
Gebelikte sıklıkla kullanmak zorunda kaldığımız bazı ilaçlar: Ağrı kesiciler: Parasetemol(asetaminofen) gebelerde kullanılabilecek en güvenli bilinen ağrı kesicidir. Aspirin ağrı kesici dozlarda bilinen bazı zararları nedeniyle kullanılmıyor ancak kan sulandırıcı diye tabir edilen düşük dozlarda tekrarlayan düşükleri önlemede gebelik zehirlenmesi denilen preeklampsi hastalığından korunma gibi durumlarda kullanmaktayız.Anti-romatizmal ilaçlar diye bildiğimiz grupta olan Naproksen ve İbuprofen özellikle 34.gebelik haftasından sonra bebeğin kalbiyle ilgili bazı zararları bilinsede bebekte anomali oluşturmadığı düşünülerek gerekli durumlarda kullanılmaktadır.
Antibiotikler: Penisilin ve türevleri güvenli olarak bildiğimiz ve sıklıkla kullandığımız antibiotiklerdir.Eritromisin penisilin allerjisi olanlarda kullanılabilecek güvenli bir ilaçtır.Bu antibiotikler B kategorisine girmektedir.
Bulantı ve allerji ilaçları sıklıkla kullandığımız güvenli olduğu düşünülen ilaçlardır.
Antiasitler yine sıklıkla kullandığımız bebeğe zarar vermediği düşünülen ilaçlardır.
Kalp ve hipertansiyon ilaçları çok geniş bir gruptur kesinlikle kullanılmaması gerekenler olduğu gibi güvenli bildiğimiz ve kullanmak zoruda olduğumuz tiplari vardır.
Diyabet(şeker) hastaları insülini güvenle kullanırken ağızdan alınan ilaçları kullanmamaktayız.
Son olarak söylenmesi gereken kar zarar ilişkisini gözeterek gerekli durumlarda doktorumuzun önerileri ışığında anne sağlığı için ilaç kullanmaktan korkmamalıyız.

Bu gönderiyi paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir