Sağlık Rehberi

Vertigo hastalık değildir?

BENİGN PAROKSİSMAL POZİSYONEL VERTİGO (BPPV): KRİSTAL OYNAMASI

  • Yerçekimine karşı yapılan baş hareketleriyle ortaya çıkan, kısa süreli fakat oldukça şiddetli baş dönmeleridir
  • BPPV sık bir rahatsızlıktır ve bütün baş dönmesi vakalarının %25’ini oluşturduğunu belirtilmektedir
  • Hasta çevresindeki eşyaların döndüğünü söyler
  • Baş dönmesi kısa sürelidir.(5-30 saniye)
  • Bulantı sıklıkla vardır. Ama kusma görülmez
  • Hastanın işitmesi normaldir, çınlama ve uğultu tariflemez
  • BPPV çeşitli iç kulak hastalıklarının bir sekeli olarak ortaya çıkabilen bir sendromdur
  • Hastaların çok az bir kısmında BPPV nedeni ortaya konulabilinir. Olguların büyük bir çoğunluğunda sebep bulunamaz. Nedeni ortaya konanlar arasında en sık neden kafa travması  ve iç kulağın viral enfeksiyonlarıdır.
  • BPPV hastalarında kadın erkek oranı 2.3’tür ve 60 yaş üzerinde pik yapar.

 

PATOFİZYOLOJİ

Denge , organizma lokomotor sisteminin statik ve dinamik olarak uyum içinde çalışmasıdır. Dengenin sağlanmasında üç aşama vardır; Bilgilendirme, bilgilerin denge merkezinde algılanması ve hazırlanması, Uygulama (motor yanıt). Bilgilendirme üç ayrı organ tarafından sağlanır; Oküler sistem(göz), vestibüler sistem(iç kulak denge organı) ve proprioseptif sistem (derin duyu).

İç kulakta bulunan semisürküler kanallar açısal hareketlerden,  vestibül ise lineer (doğrusal) hareketlerin algılanmasından sorumludur.  Denge organımız   anatomik yapısına baktığımızda otokonidia dediğimiz mikro kalsifiye taşları bulunduran  özelleşmiş bir nöroepitele sahiptir.

 

BPPV oluşumunun fizyopatolojisini açıklamak için öne sürülen teori; İç kulakta vestibülde bulunan  otokonidiaların (mikrokalsifiye taşlar)  normalde olması gereken yerden ayrılarak gene iç kulakta başka alanlara dökülmesidir. Bu dökülme sonucu ya iç iç kulak kanalları içerisindeki sıvının hareketini etkileyerek, yada iç kulaktaki silyalı dokulara yapışıp onların hareketini etkileyerek kişide baş dönmesi semptomlarının oluşmasına neden olurlar.

BPPV  TANI

Hastaların tipik anemnezleri vardır. Çoğunlukla orta ve orta ileri yaş olgularda ani başlayan, bazen uyku esnasında başlayıp hastayı uyandıran baş dönmeleri vardır. Baş dönmeleri özellikle yatakta sağa sola dönerken, başını sağa sola hareket ettirirken aniden başlayıp çok kısa süren (çoğunlukla bir dakikadan az), otolojik semptomların (işitme azlığı, kulak çınlaması, kulakta dolgunluk hissi) ve nörolojik semptomların( motor ve duyu kaybı)  eşlik etmediği tarzdadır. Hasta bir süre hareketsiz kalır ise baş dönmesi geçer ancak başını etkilenen tarafa çevirdiğinde tekrar baş dönmeleri başlar.

  • Hastalığın tanısında Dix ve Hallpike olarak isimlendirilen pozisyonel test kullanılır
  • Bu test esnasında hasta belirli pozisyonu alınca baş dönmesi ve istemsiz göz hareketleri (nistagmus) başlar. Nistagmus baş dönmesi yapan bir çok durumda istemsiz veya baş hareketleri ile proveke edilerek ortaya çıkabilir. Ancak  bu test ile  hastanın gözlerinde BPPV ye özgü bazı nistagmus hareketleri gözlendiğinde hastaya tanı kanulabilinir. Tanı için ekstra bir tetkik yapmaya gerek yoktur.

 

TEDAVİ

Tedavide medikal ajanların yeri yoktur. Düzeltici manevraları yapılamayan çok şiddetli olgularda vestibülosüprasan ajanlar klinik semptomları  yatıştırmak için verilebilir ancak hastalığı tedavi etmez.

Tedavide bazı düzeltici manevralar ile otokonidyaların iç kulakta ait oldukları alana geri gönderilmesi amaçlanmaktadır. Birkaç değişik düzeltici manevra vardır ancak en sık kullanılanı Epley manevrasıdır. Hastalar çoğunlukla bu manevralardan fayda görüp iyileşme periyoduna girerler.

Bu gönderiyi paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir